Diarree
Geplaatst op 11 september 2023
Kalveren met diarree vereisen veel aandacht. Een kalf met diarree is kwetsbaar door uitdroging, een verminderde mogelijkheid om op temperatuur te blijven en een verhoogd risico op bloedvergiftiging. Het kalf heeft dus extra ondersteuning nodig. Binnen enkele uren kan het kalf al extreem ziek zijn of zelfs sterven. Dat is ook niet verwonderlijk als je weet dat een kalf met diarree een vochtbehoefte heeft dat richting 15 tot 20% van het lichaamsgewicht gaat. Dat betekent dat een kalf van 50 kg met diarree 8 liter vocht nodig kan hebben. Dat is meer dan je denkt! Hierdoor is het snel inzetten van behandeling noodzakelijk.
Algemene tips voor de verzorging van kalveren met diarree
- Bied water met elektrolyten aan (let erop een correcte verhouding aan te maken!). Drinkt het kalf niet, geef het vocht dan in met de slang. Bied vaak kleinere porties melk aan, maar geef melk niet met de slang/sonde in!
Het geven van alleen water zonder elektrolyten is niet raadzaam en heeft ook weinig tot geen effect. - Leg het kalf op een warme, schone, droge plek. Een bodywarmer helpt het kalf zijn energie te besteden aan het immuunsysteem in plaats van aan het op peil houden van de lichaamstemperatuur.
- Als het kalf verplaatst wordt, maak dan het gebruikte hok schoon en gebruik een ontsmettingsmiddel voor het hok.
- Houd altijd uw persoonlijke hygiëne op orde bij contact met kalveren met diarree. Dus draag handschoenen bij het verzorgen van het kalf en was daarna ook goed uw handen. Van sommige oorzaken kunt u namelijk zelf ook ziek worden.
Oorzaken en behandeling van diarree
Wat de behandeling van de diarree betreft maken we onderscheid in verschillende infectieuze oorzaken van de diarree: virussen, bacteriën of parasieten. Voedingsfouten of een rantsoenschakeling kunnen ook tot diarree leiden, dat laten we hier even buiten beschouwing. De meest voorkomende oorzaken van diarree bij jonge kalveren worden hier genoemd. Dit overzicht is uiteraard niet compleet.
Bacteriën: E. coli en Salmonella spp.
- coli is een normale darmbewoner van het kalf. Normaal gesproken is de darmflora in balans. Bij een verstoring kan E. coli overgroeien en voor problemen zorgen. Er kan ook een ziekteverwekkend type E. coli een rol spelen. Met een multitest kunnen we de mest onderzoeken op aanwezigheid van te grote hoeveelheden E. coli.
Besmetting met Salmonella spp. bij jonge kalveren geeft vaak een typisch beeld. Het koppel kan snel verslechteren. Kalveren hebben erg hoge koorts. In de diarree is vaak bloedbijmenging en er is sterfte. Uw dierenarts zal bij een vermoeden van infectie met Salmonella mestmonsters meenemen voor onderzoek.
Behandel kalveren met diarree door bacteriën met een eerste keuze antibioticum volgens uw bedrijfsbehandelplan.
Virussen: rotavirus en coronavirus
Bij virale infecties worden alleen de symptomen bestreden. Voer de hierboven genoemde algemene tips nauwkeurig uit. Omdat niet van tevoren bekend is of een infectie viraal of bacterieel is, kan ook bij virale infecties gekozen worden de dieren te behandelen met een antibioticum volgens het bedrijfsbehandelplan. Dit is nuttig in het geval van een menginfectie, als er naast de virale oorzaak ook een overgroei van bacteriën is.
Parasieten: cryptosporidiose en coccidiose
Cryptosporidiose is een belangrijke oorzaak van diarree bij jonge kalveren in de eerste weken na opzet. De parasiet zorgt voor een ontstekingsreactie in de dunne darm, nadat deze uit de omgeving of via het voedsel door het kalf is opgenomen.
Coccidiose komt meestal op een latere leeftijd voor dan cryptosporidiose. Coccidiose veroorzaakt diarree, soms met bloedbijmenging. Het kan zich snel verspreiden door het koppel doordat geïnfecteerde dieren heel veel oöcysten in de mest uitscheiden, die door andere kalveren opgenomen worden. Een besmetting kan leiden tot groeivertraging en uiteindelijk slijters in het koppel en ook sterfte. Als de uitslag van het mestonderzoek op coccidiose wijst, is het van belang op tijd te starten met behandelen. Behandel niet alleen de kalveren met dunne mest, maar ook hun hokgenoten.