Coccidiose
Geplaatst op 28 maart 2023
Coccidiose is een ziekte die wordt veroorzaakt door de darmparasiet Eimeria spp. De verschijnselen van coccidiose zijn: diarree (waterig, soms met bloedbijmenging en/of slijm), vermagerende dieren, natte staart en hakken, (loos) persen en in ernstige gevallen uitdroging en sterfte.
Door de darmschade raken kalveren achter in groei. Het is niet altijd mogelijk om die groei weer in te halen. Een uitbraak van coccidiose is door het ontstaan van slijters en door uitval een flinke kostenpost.
Cyclus
Er zijn drie typen Eimeria die coccidiose bij kalveren veroorzaken, namelijk E. alabamensis, E. bovis en E. zuernii.
Kalveren nemen infectieuze oöcysten (de eieren van Eimeria) op bij de melkveehouder of (bij aankomst) op het kalverbedrijf. De oöcysten ontwikkelen zich verder in de darmwand. In de darmen maken de oöcysten de darmcellen kapot. Voor elke opgenomen oöcyste worden 32 miljoen darmcellen vernietigd en kunnen meer dan 16 miljoen nieuwe oöcystes worden uitgescheiden via de mest in de omgeving. Die ontwikkelen in enkele dagen tot een infectieuze oöcyst. Het duurt ongeveer 15 tot 21 dagen na opname van een oöcyst voordat er nieuwe oöcysten in de mest kunnen worden gevonden, afhankelijk van de omstandigheden en van welke Eimeria soort er sprake is. Er kunnen al symptomen zijn voordat er oöcysten in de mest worden gevonden.
Oöcysten kunnen tot 15 maanden overleven in de omgeving en zijn niet gevoelig voor gebruikelijke reiniging en ontsmettingsmiddelen. Op deze manier kan een stal besmet blijven en kan de infectiedruk voor de nieuwe ronde zich ook opstapelen.
Behandeling
Gezien de snelle verspreiding is het van belang om niet alleen de kalveren met dunne mest te behandelen, maar ook hun hokgenoten.
Vecoxan is een middel dat de ontwikkeling van de coccidiën onderbreekt en vermindert de infectiedruk op stal. Zo krijgen de darmbeschadigingen tijd om te herstellen.
Preventie
Coccidiose verspreidt zich snel als de infectiedruk hoog is. Het ontsmettingsmiddel Kenocox helpt bij de bestrijding van de oöcysten in de stal. Dit middel moet gebruikt worden als de kalveren uit de stal zijn. Het heeft een korte inwerktijd van 2 uur nodig. Doordat de stal veel minder oöcysten bevat is het in het nieuwe koppel eenvoudiger een nieuwe coccidiose besmetting in de hand te houden.
Het preventief behandelen van kalveren met vecoxan is zinvol, zeker in stallen waar bekend is dat er vorige ronde(s) problemen hebben gespeeld. Het is van belang op tijd te behandelen – voordat er grote problemen zijn.