Pijnstillers en ontstekingsremmers
Geplaatst op 11 september 2023
Een heel belangrijk onderdeel van het individueel behandelen van kalveren is het tijdig inzetten van een pijnstiller/ontstekingsremmer. Het gebruik hiervan is bijna iedereen wel bekend bij de behandeling van een kalf met longproblemen. Bij andere aandoeningen wordt er best vaak alleen voor een antibioticum gekozen en de pijnstiller vergeten. Het onder controle houden van de ontstekingsreactie is met name van belang als het gaat om luchtwegproblemen. Er kan onomkeerbare schade ontstaan wat grote negatieve gevolgen heeft voor groei en ontwikkeling. Het gebruik van pijnstillers/ontstekingsremmers zal leiden tot een minder grote ontstekingsreactie in de verschillende weefsels en daardoor voor een sneller herstel zorgen. Met als eindresultaat een betere groei en minder ondereind in het koppel. Onderzoek laat zien dat kalveren die een longontsteking doorlopen minimaal 8 kg minder wegen dan goed behandelde en herstelde koppelgenoten. Een klein kapitaal verloren gegaan dus. Bij andere aandoeningen is een pijnstiller/ontstekingsremmer ook nuttig en wenselijk! Zowel voor het dierenwelzijn als voor een sneller herstel, minder restschade of achterstand.
De beschikbare pijnstillers/ontstekingsremmers zijn grofweg in twee soorten ingedeeld:
- Corticosteroïden: bijvoorbeeld Dexa-ject
- NSAID’s: bijvoorbeeld Novem / Melovem / Ketofen / Natriumsalicylaat / Finadyne transdermaal
Corticosteroïden
Corticosteroïden hebben verschillende effecten, ten eerste een sterk ontstekingsremmend effect. Ze hebben ook een afweer verminderend effect. Dit kan positief zijn bij op hol geslagen reacties, bijvoorbeeld bij allergische reacties. Het kan ook de normale afweer van de kalveren verminderen, wat met name ongunstig is bij virale infecties. Corticosteroïden zorgen ook voor verminderde vochtuittreding (positief bij heftige longproblemen en zwelling als gevolg van zenuwschade, of hersenvliesontsteking). Het advies is spaarzaam om te gaan met behandeling met corticosteroïden in de praktijk. Behalve bij ernstige longproblemen, hersenvliesontsteking en zenuwschade met veel vochtuittreding. Bij overige behandelingen heeft een NSAID meestal de voorkeur.
NSAID’s
NSAID’s hebben net als corticosteroïden een ontstekingsremmend effect, maar het (soms negatieve effect) op de afweer en de verminderde vochtuittreding worden bij NSAID’s minder waargenomen. Daarbij werken NSAID’s ook pijnstillend en koortsverlagend. Hierdoor heeft het gebruik van deze producten meestal de voorkeur en kan het ook ingezet worden als er alleen een pijnstillend effect nodig is.
Op koppelniveau kan Natriumsalicylaat (of Solacyl) gebruikt worden als ontstekingsremmer. Dit is zeer gewenst indien er besloten wordt tot een koppelkuur. Het is de enige geregistreerde ontstekingsremmer voor door de melk.
Dus in de praktijk:
- Zet u een pijnstiller/ontstekingsremmer in bij een antibioticumbehandeling.
- Zet u een NSAID in bij pijnlijke aandoeningen en bij dieren met koorts.
- Vergroot u uw werkplezier door het tijdig inzetten van pijnstillers/ontstekingsremmers.
- Is het financieel gunstig om waar nodig pijnstiller/ontstekingsremmer toe te dienen.